Yıldız Tozu Ne Kadar? Gökyüzünden Düşen Hayallerin Fiyatını Hesaplamak
Yıldız Tozu Ne Kadar? Diye Sorunca Evrenin Kasasına mı Gidiyoruz?
Puntoforest takipçilerine özel hazırladığımız bu içerikte “Yıldız tozu ne kadar” hakkında önemli bilgiler paylaşacağız.
Geçenlerde arkadaşlarla İzmir’de bir kafede oturuyoruz. Masada klasik konular dönüyor: kim iş değiştirecek, kim evlenecek, kim hâlâ eski sevgilisinin Instagram hikâyelerine gizli gizli bakıyor… Derken konu bir anda uzaya geldi. Nasıl geldiğini ben de bilmiyorum. Bizim arkadaş grubunda bazen “bugün ne yiyeceğiz?” sorusu bile üç saatlik felsefi tartışmaya dönüşebiliyor.
Tam o sırada biri sordu:
— “Yıldız tozu ne kadar acaba?”
Masada birkaç saniyelik sessizlik oldu.
Çünkü hepimizin aklından aynı şey geçti: “Bir dakika… Gerçekten satılıyorsa fiyatı ne?”
Ben de içimden hesap yapmaya başladım. Malum, 25 yaşındayım, İzmir’de yaşıyorum ve dışarıdan sürekli espri yapan biri gibi görünsem de kafamın içinde küçük bir muhasebe departmanı çalışıyor. Bir kahve alırken bile “Bunu alsam mı, almasam mı, acaba ay sonunda 150 lira fark eder mi?” diye düşünebilen bir insanım.
Ama şimdi konu yıldız tozu.
Yani evrenin dekorasyonu.
Bunun fiyatını nasıl hesaplayacağız?
Kilosuyla mı?
Gramıyla mı?
Yoksa “bir tutam hayal, iki tutam galaksi” şeklinde mi satılıyor?
Yıldız Tozu Gerçekte Nedir?
Öncelikle şunu söylemek gerekiyor: Yıldız tozu deyince aklımıza gelen, masallardaki gibi küçük bir kavanozda parlayan sihirli toz değil. Keşke öyle olsa. İzmir Kordon’da yürürken cebimden biraz yıldız tozu çıkarıp arkadaşlarıma “Bugün biraz evren serpiştirdim” diyebilsem güzel olurdu.
Bilimsel açıdan yıldız tozu, yıldızların yaşam süreçleri sırasında oluşturduğu ağır elementlerden meydana gelen kozmik maddeleri ifade eder. Yani aslında çevremizde bulunan birçok elementin geçmişinde yıldızların hikâyesi vardır.
Kısacası hepimiz biraz yıldız geçmişi taşıyoruz.
Bunu arkadaş ortamında söylediğimde genelde şöyle bir tepki geliyor:
— “Yani biz eski yıldız parçaları mıyız?”
— “Evet.”
— “O zaman neden hâlâ pazartesi sendromu yaşıyoruz?”
Haklı bir soru.
Evrenin milyarlarca yıllık hikâyesinden gelmiş olabiliriz ama pazartesi sabahı alarm çalınca hepimiz aynı şekilde mücadele ediyoruz.
Yıldız Tozu Ne Kadar? Fiyatı Neye Göre Değişir?
Gelelim asıl meseleye.
“Yıldız tozu ne kadar?” sorusunun cevabı aslında düşündüğümüz kadar basit değil. Çünkü yıldız tozu günlük hayatta markette satılan bir ürün gibi standart fiyat etiketi olan bir şey değil.
Bir kilo yıldız tozu almak için gidip kuyumcuya uğrayamıyoruz.
Düşünün:
— “Abi bana yarım kilo yıldız tozu verir misin?”
Kuyumcu:
— “22 ayar mı olsun, galaksi karışımı mı?”
Böyle bir konuşma henüz yaşanmadı. En azından benim mahallede yaşanmadı.
Bilimsel olarak uzaydan gelen maddelerin değeri; nadirliğine, elde edilme yöntemine, içeriğine ve araştırma değerine göre değişebilir. Örneğin bazı meteor parçaları koleksiyoncular için çok değerli olabilir. Çünkü milyonlarca kilometre öteden gelen bu parçalar, evrenin geçmişine dair bilgi taşır.
Ama gerçek anlamda “yıldız tozu” satın alıp evde dekoratif amaçla kullanmak gibi bir durum yoktur.
Yani internetten “3 al 2 öde yıldız tozu” kampanyası görürseniz biraz şüpheyle yaklaşmakta fayda var.
Evde Yıldız Tozu Saklamak Nasıl Olurdu?
Bazen hayal etmeyi seviyorum.
Diyelim ki gerçekten yıldız tozu satılıyor.
Evime küçük bir kutu geliyor.
Üzerinde şöyle yazıyor:
“Saf Samanyolu karışımı. Dikkatli kullanınız.”
Kutuyu açıyorum.
İçinden minicik parlayan parçalar çıkıyor.
Sonra annem arıyor:
— “Oğlum odanı temizledin mi?”
— “Anne, aslında odamda evrenin parçalarını saklıyorum.”
— “Önce yerdeki çoraplarını kaldır.”
İşte gerçek hayat burada devreye giriyor.
Evrenin sırrını çözmüş olabilirsiniz ama anneniz için hâlâ yerde duran çoraplar büyük bir problemdir.
Yıldız Tozunun Değeri Parayla Ölçülebilir mi?
Bence asıl ilginç nokta burada başlıyor.
Bazı şeylerin fiyatı vardır ama değeri yoktur.
Bazılarının ise fiyatı yoktur ama değeri sonsuzdur.
Yıldız tozu da biraz böyle bir şey.
Çünkü bir yıldızın oluşması, milyonlarca hatta milyarlarca yıllık süreçlerin sonucudur. Bir avuç yıldız maddesinin arkasında devasa kozmik hikâyeler vardır.
Bunu düşününce insan biraz duruyor.
Ben mesela bazen gece balkona çıkıp gökyüzüne bakıyorum. İzmir’de ışık kirliliği yüzünden her yıldızı göremesem de birkaç tane yakalayabiliyorum.
Sonra kendi kendime diyorum:
“Şu gördüğüm ışık belki de binlerce yıl önce yola çıktı.”
Ardından başka bir düşünce geliyor:
“Ben de az önce marketten ekmek almayı unuttum.”
İnsan zihni gerçekten garip.
Bir saniye evrenin sonsuzluğunu düşünüyor, diğer saniye “yarın çamaşır yıkamam lazım” diye panikliyor.
Yıldız Tozu Ne Kadar Sorusu Neden Bu Kadar İlgi Çekiyor?
Aslında insanların bu soruya merak duymasının sebebi sadece fiyat değil.
Bence altında başka bir şey var.
İnsanlar ulaşılmaz olan şeylere karşı doğal bir merak duyuyor.
Uzay, yıldızlar, galaksiler… Bunlar hepimizin içinde küçük bir keşif duygusu uyandırıyor.
Çocukken gökyüzüne bakıp “Acaba orada ne var?” diye düşünürdük.
Büyüyünce aynı merak devam ediyor ama şekli değişiyor.
Çocukken:
“Uzaylı var mı?”
Yetişkin hâlimizle:
“Uzaya gitmek kaç para?”
Çocukken:
“Yıldızlara dokunabilir miyim?”
Şimdi:
“Yıldız tozu ne kadar?”
Sanırım büyümek biraz böyle bir şey.
Hayaller aynı kalıyor ama yanına fiyat araştırması ekleniyor.
İzmir’de Bir Akşam ve Bir Avuç Evren Hayali
Geçenlerde sahilde yürürken gökyüzüne baktım.
Yanımda arkadaşım vardı.
Dedim ki:
— “Düşünsene, gerçekten yıldız tozu alsak ne yapardık?”
O da hiç düşünmeden cevap verdi:
— “Satardım.”
— “Neden?”
— “Çünkü kira var.”
İşte modern insan özeti.
Evrenin en büyüleyici maddesini bulsak bile önce ekonomik durumumuzu düşünüyoruz.
Ben de güldüm.
Ama sonra düşündüm.
Belki de yıldız tozunun güzelliği zaten satılık olmamasında.
Çünkü bazı şeyler satın alınamadığı için değerlidir.
Bir yaz akşamında gökyüzüne bakmak.
Sevdiğin insanlarla kahkaha atmak.
Deniz kenarında oturup hiçbir şey yapmadan zaman geçirmek.
Bunların fiyat etiketi yoktur.
Yıldız Tozu Ne Kadar? Asıl Cevap Belki de Başka Yerde
Yıldız tozu ne kadar diye araştırırken aslında sadece bir maddenin fiyatını sormuyoruz.
Biraz da şunu soruyoruz:
“Evrenin bir parçasına sahip olabilir miyim?”
Cevap ise biraz romantik, biraz da gerçekçi:
Hayır, belki cebimize koyup eve götüremeyiz.
Ama zaten bir şekilde onun içindeyiz.
Vücudumuzdaki birçok elementin geçmişinde yıldızların hikâyesi var. Yani teknik olarak hepimiz biraz yıldızlardan geliyoruz.
Bunu arkadaşlarıma söylediğimde biri hemen şöyle dedi:
— “O zaman neden hâlâ faturalar bizi dünyaya bağlıyor?”
İtiraf ediyorum, güzel soruydu.
Belki de mesele yıldızlara ait olmak değil.
Belki mesele burada, dünyada yaşarken o büyük hikâyenin farkında olmak.
Gökyüzüne Bakmanın Bedeli Yok
Bazen hayat çok pahalı geliyor.
Kahve fiyatları artıyor, market alışverişi hesap kitap işi oluyor, dışarı çıkarken insan cebini kontrol ediyor.
Ama başını kaldırıp gökyüzüne bakmanın hâlâ ücretsiz olması güzel bir şey.
Belki elimizde gerçek bir kavanoz yıldız tozu olmayacak.
Belki onu satın almak mümkün olmayacak.
Ama gece yürüyüşünde gökyüzüne bakarken hissettiğimiz o küçük şaşkınlık, aslında en değerli şeylerden biri.
Çünkü bazı şeylerin fiyatı sorulur.
Bazı şeylerin ise sadece tadı çıkarılır.
Yıldız tozu da biraz böyle.
Fiyatını hesaplamaya çalışırken bile bize hatırlattığı şey şu:
Evren çok büyük olabilir ama bazen insanın ihtiyacı olan tek şey birkaç dakika durup yukarı bakmaktır.
Puntoforest okurlarıyla “Yıldız tozu ne kadar” konusunu paylaşmak gerçekten güzeldi. Bir sonraki yazımızda görüşmek üzere!