Puntoforest olarak Murat Gizem Gerçeker kimdir hakkında daha detaylı içerikleri hazırlamayı sürdürüyoruz.
Murat Gizem Gerçeker kimdir? Kültür, yurttaşlık ve katılım üzerinden bir okuma
Puntoforest okurlarına özel hazırlanan bu metin, Murat Gizem Gerçeker kimdir konusunda pratik bir rehber sunuyor.
Bir insanı yalnızca yaptığı işle tanımlamak kolaydır; fakat güç ilişkilerini, toplumsal düzeni ve kültürün gündelik hayat üzerindeki etkisini düşündüğümüzde bu tanım hızla yetersiz kalır. Çünkü toplum yalnızca parlamentolarda, seçim sandıklarında veya devlet kurumlarında şekillenmez. Çocukların nasıl öğrendiği, hangi davranışların teşvik edildiği ve bireylerin kamusal alanda kendilerini nasıl ifade ettiği de daha geniş bir siyasal düzenin parçalarıdır.
Bu açıdan bakıldığında Murat Gizem Gerçeker adı, siyasetçi ya da siyaset bilimci kimliğiyle değil; müzik, eğitim, çocuk kültürü ve toplumsal katılım ekseninde değerlendirilebilecek bir örnek sunuyor. Burada söz konusu kişinin siyasi bir aktör olduğuna dair bir iddia değil, yaptığı kültürel çalışmanın siyaset biliminin bazı temel kavramlarıyla nasıl okunabileceği önem taşıyor.
Murat ve Gizem Gerçeker kimdir?
Murat ve Gizem Gerçeker, Bam Bam Tam Çocuk Şarkıları projesinin kurucuları olarak tanınıyor. Kaynaklarda Murat Gerçeker’in Hacettepe Üniversitesi Ankara Devlet Konservatuvarı müzik bölümünden 2010 yılında mezun olduğu ve okul öncesi kurumlarda Orff, yani müzik, hareket ve ritim eğitimi verdiği belirtiliyor. Gizem Gerçeker ise Bilkent Üniversitesi Müzik ve Sahne Sanatları Fakültesi mezunu ve Ankara Büyükşehir Belediyesi Kent Orkestrası’nda orkestra sanatçısı olarak görev yapıyor. Hipokid+1
İkilinin çalışmaları yalnızca şarkı üretmekle sınırlı değil. Bam Bam Tam içerikleri çocukları hareket etmeye, dans etmeye, ritim tutmaya ve şarkılara fiziksel olarak eşlik etmeye yönlendiriyor. Konserlerde de çocukların pasif izleyici olmaktan çıkarılıp etkinliğin parçası olması özellikle vurgulanıyor. Fırsat Bu Fırsat+1
Bu noktada ilginç bir soru ortaya çıkıyor: Bir çocuğun yalnızca dinleyen değil, katılan bir özne olarak yetişmesi gelecekteki yurttaşlık anlayışını etkileyebilir mi?
İktidar yalnızca devletin elinde midir?
Siyaset teorisinin önemli tartışmalarından biri, iktidarın yalnızca devlet kurumlarında mı bulunduğudur. Michel Foucault’dan Antonio Gramsci’ye uzanan farklı yaklaşımlar, iktidarın kültür, eğitim, dil ve gündelik yaşam üzerinden de üretilebildiğini gösterir.
Bu perspektiften bakıldığında çocuk müzikleri küçük fakat anlamlı bir toplumsal alan oluşturur. Çocuğa neyin öğretildiği, nasıl davranmasının beklendiği ve hangi etkinliklerde söz sahibi olmasına izin verildiği, toplumsallaşmanın parçalarıdır.
Bam Bam Tam’ın çocukları şarkı söylemeye, hareket etmeye, taklit etmeye ve ritim tutmaya teşvik eden yaklaşımı bu açıdan katılımcı öğrenme fikriyle kesişiyor. Radar Türkiye+1
Elbette buradan doğrudan bir siyasi ideoloji çıkarmak doğru olmaz. Ancak şu soru önemlidir: Demokratik kültür, yetişkin olduğumuzda birdenbire mi ortaya çıkar, yoksa çocukken başkalarıyla birlikte hareket etmeyi öğrenirken mi şekillenir?
Kurumlar, ideolojiler ve kültürel alan
Toplumsal düzenin kurulmasında kurumların rolü büyüktür. Okul, aile, belediye, kültür kurumları ve medya; bireyin toplumla kurduğu ilişkinin çerçevesini belirler.
Murat ve Gizem Gerçeker örneğinde de bireysel müzik üretimi ile kurumsal kültür arasında bir ilişki görülüyor. Bir yanda okul öncesi eğitim ve müzik çalışmaları, diğer yanda konserler ve dijital platformlar bulunuyor. Üstelik çalışmaların belediye orkestrası, eğitim kurumları ve kamusal etkinliklerle kesiştiği örnekler mevcut. Hipokid+1
Burada meşruiyet kavramı da ilginç hale geliyor. Bir kurum veya kültürel aktör toplumsal kabulünü nasıl kazanır? Devlet desteği mi, uzmanlık mı, ebeveynlerin güveni mi, çocukların ilgisi mi?
Bence modern demokrasilerde meşruiyetin yalnızca seçimlerden ibaret olmadığını hatırlamak gerekiyor. İnsanların gündelik hayatlarında güven duyduğu kültürel ve sosyal alanlar da kamusal düzenin görünmeyen altyapısını oluşturuyor.
Yurttaşlık ve katılım: Çocuk neden yalnızca seyirci olmamalı?
Demokratik yurttaşlık çoğu zaman oy kullanmakla özdeşleştiriliyor. Oysa yurttaşlık; dinlemek, itiraz etmek, birlikte üretmek, farklılıklarla yaşamak ve kamusal alana katılmak gibi çok daha geniş davranışları kapsıyor.
Bam Bam Tam’ın çocukların aktif biçimde eşlik ettiği müzik anlayışı bu nedenle siyasal bir program olmasa bile katılım kültürü açısından düşünülebilir. Çocuk şarkının yalnızca tüketicisi değildir; hareket ederek, söyleyerek ve ritim tutarak etkinliğin parçası olur. Kaynaklarda da konserlerin temel özellikleri arasında hareket, dans, şarkı söyleme, taklit ve çocuklarla etkileşim özellikle belirtiliyor. Fırsat Bu Fırsat
Bu bana şu soruyu sorduruyor: Çocuklara sürekli “dinle ve uy” diyen bir eğitim sistemi ile “katıl, üret ve birlikte hareket et” diyen bir kültür arasında nasıl bir yurttaşlık farkı oluşur?
Karşılaştırmalı bir perspektif
Dünyanın farklı demokrasilerinde çocukların eğitiminde oyun, müzik, tartışma ve katılımcı öğrenme yöntemlerinin ağırlığı farklılık gösteriyor. İskandinav ülkelerinde okul kültüründe öğrenci özerkliği ve katılımı daha görünürken, daha otoriter eğitim geleneklerinde öğretmen-merkezli yapı öne çıkabiliyor.
Bu karşılaştırma bize basit ama önemli bir gerçeği hatırlatıyor: Demokrasi yalnızca bir rejim biçimi değil, aynı zamanda bir öğrenme biçimidir.
Murat ve Gizem Gerçeker’in çalışmalarını bu nedenle doğrudan siyasal faaliyet olarak değerlendirmek yanlış olur. Ancak onların çocuklarla kurduğu etkileşimi; kültürel yurttaşlık, sosyalizasyon ve katılım kavramları açısından okumak mümkündür.
Sonuç: Bir çocuk şarkısı ne kadar siyasidir?
Murat ve Gizem Gerçeker, mevcut kaynaklara göre esas olarak müzisyen, eğitimci ve çocuklara yönelik müzik içerikleri üreten sanatçılar olarak öne çıkıyor. Bam Bam Tam ise onların çocukların aktif katılımını merkeze alan kültürel projesi konumunda. Hipokid+1
Fakat mesele burada bitmiyor.
Siyaset yalnızca iktidar mücadelelerinden ibaretse, bir çocuk şarkısının siyasetle hiçbir ilgisi olmayabilir. Fakat siyaseti iktidar, kurumlar, ideolojiler, yurttaşlık, meşruiyet ve toplumsal düzen ilişkileri üzerinden daha geniş düşünürsek, kültürel üretimin de önemli bir yeri olduğu görülür.
Belki asıl soru şudur: Nasıl yurttaşlar yetiştirmek istiyoruz?
Sadece kurallara uyan mı, yoksa katılan, soru soran ve birlikte üreten mi?
Ve belki de demokrasinin geleceğini anlamak için yalnızca sandıklara değil, çocukların birlikte şarkı söylediği alanlara da bakmak gerekir.